Het aantal Belgen dat een terugbetaling krijgt voor een toestel tegen slaapapneu blijft stijgen. In 2025 waren dat er 207.000, bijna 10 procent meer dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Riziv. Tegelijk duikt het CPAP-masker steeds vaker op in populaire tv-programma’s zoals ‘Blind getrouwd’ en ‘Bockie gaat naar school’. VRT NWS spreekt met twee gebruikers: Georges, voor wie het toestel intussen vanzelfsprekend is geworden, en Frederik*, die er moeilijker aan went.
Ongeveer 207.000 Belgen kregen in 2025 een toestel tegen slaapapneu terugbetaald. In 2024 waren dat er 188.525, een stijging van net geen 10 procent. Dat blijkt uit cijfers van het Rijksinstituut voor Ziekte-en Invaliditeitsverzekering (Riziv).
De nieuwe cijfers hebben betrekking op patiënten met ernstige slaapapneu, die ’s nachts een auto-CPAP (masker met een pomp) gebruiken of een mandibulair repositieapparaat (een mondbeugel om de onderkaak in de juiste positie te houden).
Wat is slaapapneu?
Slaapapneu is een slaapstoornis waarbij de ademhaling tijdens het slapen herhaaldelijk minstens 10 seconden stopt of aanzienlijk vermindert. Meestal omdat tijdens de slaap de spieren in de keelholte verslappen en zo de luchtweg afsluiten.
Symptomen zijn luid, onderbroken snurken, hoofdpijn ’s ochtends en slaperigheid overdag. Als slaapapneu niet wordt behandeld, kan het tot allerlei gezondheidsklachten leiden, zoals hart- en vaatziekten.
De meest voorkomende oorzaken van slaapapneu zijn overgewicht en leeftijd. Maar ook afwijkingen aan de kaakbeenderen, vergrote amandelen, een te dikke tong of te smalle keel of neusgangen kunnen slaapapneu veroorzaken.
De CPAP-maskers duiken ook steeds vaker op in de media. In de nieuwste aflevering van ‘Blind Getrouwd’ op VTM is te zien hoe Mattias met een slaapapneu-masker slaapt. Ook Bockie De Repper slaapt met een masker, zoals te zien was in ‘Bompa Bockie’ op Play en heel recent ook in ‘Bockie gaat naar school’. Hij sprak er eerder ook al over in 2024, in het VRT-programma ‘De Columbus’ .
Minder schaamte
Net doordat de CPAP-maskers vaker in de media komen, neemt het een deel van de schaamte bij gebruikers weg. Ook Georges (64) uit Leuven en Frederik* (62) uit Dilbeek hebben slaapapneu en voelen zich steeds comfortabeler om over hun CPAP-toestellen te spreken.
“Niemand gaat op straat roepen dat hij een CPAP-toestel heeft, maar ik merk wel dat veel mensen het erover hebben”, vertelt Georges. “Soms besef je ook niet wie zo’n toestel thuis heeft staan.”
Het ligt niet in mijn aard om daar beschaamd over te zijn, maar ik kan me voorstellen dat mensen dat wel zijn
Frederik* uit Dilbeek
“Het ligt niet in mijn aard om daar beschaamd over te zijn”, zegt Frederik*. “Maar ik kan me voorstellen dat mensen dat wel zijn, omdat zo’n toestel niet echt sexy is.”
Stoppen met ademen tijdens slaap
Georges weet al 2 jaar dat hij slaapapneu heeft. “Ik dacht zelf dat ik goed sliep, ook al werd ik soms wat moe wakker”, vertelt hij. “Maar mijn vrouw vertelde me dat ik soms stopte met ademen tijdens mijn slaap. Het verontrustte haar, dus maakte ik een afspraak bij onze huisarts. Ze verwees me door naar het slaapcentrum van UZ Leuven.”
Daar deed Georges een slaaptest. “Ze zetten allerhande apparatuur op je lichaam. Uit het onderzoek bleek dat ik 38 keer per uur stopte met ademhalen, wat sterk boven de limiet ligt.”
Ook Frederik* herinnert zich zijn slaaponderzoek. “Door mijn aanhoudende vermoeidheid heb ik een slaaponderzoek laten doen in het UZ Jette, op aanraden van mijn huisarts. Dat is niet bepaald aangenaam, maar je weet dat het moet. Ik kreeg de diagnose slaapapneu.”
Zelfs mee op vakantie
Zowel Georges als Frederik* kregen een CPAP-toestel. Het is een apparaat dat tijdens het slapen een constante lichte luchtstroom via een masker naar je neus of neus en mond blaast. Het houdt de luchtwegen open tijdens de slaap, waardoor ademhalingsstops of vernauwingen worden voorkomen.
Georges draagt nu zo’n 2 jaar een CPAP-masker en merkt echt het verschil. “Ik merk dat ik beter uitgeslapen ben en dat ik veel vaster slaap. Ik draag het iedere nacht en neem het zelfs mee op vakantie. Het is geen luxe om mee te slapen, maar je wordt dat gewoon. Ik zou het niet meer kwijt willen.”
Toch heeft het toestel niet enkel voordelen. “Een van de nadelen is dat het een beetje in de weg zit. De slang is best groot en het masker klemt ook een beetje. Als ik het in de ochtend afdoe, dan zie je soms rode strepen op mijn wang. Het is dus wat zoeken naar de meest comfortabele slaaphouding, maar met het masker kan ik ondertussen goed slapen.”
Het is geen luxe om mee te slapen, maar je wordt dat gewoon
Georges uit Leuven
Frederik* merkt bijna geen verbetering, hoewel hij het toestel nu al 3 jaar iedere nacht aan heeft. “De vermoeidheid is enkel toegenomen, ik merk echt geen verandering”, vertelt hij. “Mijn vermoeidheid heeft dus een andere oorzaak, maar die vinden dokters niet.”
“De enige reden dat ik het toestel nog gebruik is omdat ik een aorta-aneurysma heb. Mijn slaapapneu belast mijn hart meer, en met het CPAP-toestel is die hartbelasting minder.”
Ook voor Frederik is het masker niet altijd even comfortabel. “Ik had eerst een neusmasker, maar daar kreeg ik een claustrofobisch gevoel van. Voor mensen met claustrofobie is een CPAP-masker echt geen evidente zaak. Nu heb ik een volgelaatsmasker, dat gaat beter.”
App geeft een slaapscore
Via een app krijgt Georges iedere ochtend een slaapscore te zien. In het CPAP-toestel zit namelijk een simkaart, die de verschillende parameters die het toestal meet kan doorsturen, zoals zijn ademhaling en het aantal keer dat hij wakker werd in de nacht. Die kan hij dan vergelijken met de nachten daarvoor.
Het ziekenhuis kan op die manier ook zien of Georges het apparaat wel degelijk gebruikt. Hij moet zelf namelijk weinig betalen voor het toestel. “Het toestel zelf moet je niet kopen, dat doet het ziekenfonds. Ik betaal zo’n 2,5 euro per maand als eigen bijdrage.”
Ook Frederik* betaalt ongeveer 2 euro per maand. Tijdens zijn jaarlijkse controle kijkt het ziekenhuispersoneel naar het gebruik van het toestel. “Als ze zien dat het voldoende gebruikt is, geven ze die gegevens door aan de mutualiteit.”
Lepeltje-lepeltje liggen
“Het is soms echt wel een gedoe, bijvoorbeeld als je slaapt met je partner”, zegt Frederik*. “Ik moet daar geen tekening bij maken, het is niet altijd even praktisch. Je kan niet altijd lepeltje-lepeltje liggen. Je moet in slaap vallen aan je eigen kant, wat slapen heel individueel maakt.”
Een CPAP-toestel maakt bovendien geluid. “Het zoemt een beetje”, beschrijft Georges. “Zowel mijn vrouw als ik horen het nog wel, maar we storen ons er niet meer aan. Ik heb zelfs de indruk dat ik er makkelijker mee in slaap val. Voor mij wegen de voordelen echt op tegen de nadelen.”
Frederik is een schuilnaam, Georges verkoos om enkel met zijn voornaam te getuigen. Hun beide namen zijn bekend bij de redactie van VRT NWS.
Bron: Nele Gaasbeek | VRT
