In de praktijk van professor Sofie Claeys (UZ Gent) gaat het vaak over snurken. “En het zijn niet alléén maar mannen die het doen. Wanneer het niet alleen de nachtrust van de bedpartner verstoort, wordt het problematisch.”
De vraag: “Dokter, is het snurkgedrag van mijn man normaal?”
“Snurken is in mijn eigen praktijk een van de meest voorkomende problemen. Ik maak ook deel uit van het team van de slaapkliniek, waar we multidisciplinair samenwerken om allerlei slaapproblemen aan te pakken. Er zijn eigenlijk drie groepen mensen die langskomen met vragen over snurken. Toen ik 25 jaar geleden in het UZ in Gent begon te werken bij de slaapkliniek, dacht ik: dat zullen vooral wat oudere, zwaardere mannen zijn. En dat klopt ook voor een groot deel. Vaak komt hun partner mee. Zij beschrijven natuurlijk het geluid, maar ook het naar lucht happen en het vaak wakker worden. Als snurker heb je dat zelf niet altijd door. Tegenwoordig reizen mensen ook vaker in een groep: tijdens een vrijgezellenweekend of een vakantie met vrienden is het snurkprobleem wel eens een gespreksthema.”
“Daarnaast zijn er ook menopauzale vrouwen die last kunnen hebben van snurken en dan spelen er vaak hormonale veranderingen. De derde groep zijn de jongeren, onder wie ook topsporters. Als zij snurken, heeft dat soms effect op hun prestaties en daarom willen zij er iets aan doen.”
Oorzaken: “Soms is de mond gewoon te klein”
“Bij snurken zijn er drie belangrijke niveaus. Het kan gaan om het trillen van weefsel en dat kan ook zonder gezondheidsnadelen. Een iets ergere variant is wanneer er sprake is van een collaps: de ademhalingsweg is vernauwd en je ademhalingsspieren moeten harder werken. Nog zwaarder is de apneu of tijdelijke ademstilstand, waarbij er een obstructie is van de luchtweg. Bij sommigen gebeurt dit vaker dan 15 keer per uur en dan kunnen er ernstige gezondheidsklachten ontstaan.”
“Of het een banaal geronk is, dan wel een rode vlag die wijst op een ernstiger probleem, kun je bepalen met enkele vragen. Snurk je ’s nachts héél luid? Schiet je wel eens wakker – soms ook zonder dat je het zelf beseft? Hap je naar adem tijdens je slaap? Wie overdag overmatig slaperig of prikkelbaar is, of wie bij het ontwaken last heeft van hoofdpijn, zou wel eens last kunnen hebben van apneu.”
“Snurken is eigenlijk het flutteren of trillen van weefsel. Dat heeft te maken met wat extra vet in de hals, of met het losser hangen van dat weefsel naarmate we ouder worden. Maar een ander belangrijk element van snurken is de positie van de tong en of je door je mond of neus ademt. Zo hebben sporters die snurken meestal last van een openmondademhaling en dat heeft impact op hun prestaties én op hun slaapkwaliteit.”
“Als je met je mond open slaapt, schuift je tong naar achteren en trillen de weke delen van de luchtweg meer. Er is ook minder zuurstofuitwisseling bij zo’n ademhaling, waardoor je minder goed recupereert. Als je door de neus ademt, mengt de ingeademde lucht zich met de stikstofoxide die aangemaakt wordt in de neus. Dat stofje komt in de longen terecht en zorgt voor een betere zuurstofuitwisseling naar het bloed. Ook bij oudere mensen is een neusademhaling gezonder, omdat het helpt om te recupereren.”
“Ook fysiologische verschillen zijn belangrijk: de grootte van de kaken, de positie van het gebit of de keel kunnen allemaal een rol spelen. Bij een te kleine mond zal de tong ook wat hoger liggen. En dat kan ervoor zorgen dat je meer door de mond ademt en dus mogelijk ook gaat snurken.”
“In veel andere gevallen speelt gewicht of aanwezigheid van vet rond de hals een rol. Dat zie je ook bij vrouwen in de overgang bij wie de hoeveelheid progesteron en oestrogeen afneemt. Progesteron helpt onder meer een zwangerschap in stand te houden door de ademhalingsprikkel te ondersteunen. Een daling van dat vrouwelijk hormoon kan tijdens de menopauze leiden tot veranderingen in de ademhalingsregulatie. En naarmate het oestrogeen wegvalt, krijg je een andere vetverdeling. Je krijgt centraal meer vetopstapeling, ook rond de hals. Dat kan een impact hebben op de bovenste luchtwegen.”
De oplossingen: “Je kan je mondspieren trainen”
“Afhankelijk van de ernst van het snurken zijn er verschillende oplossingen. Begin met kleine aanpassingen, zoals op je zij slapen. In veel gevallen bespreek ik ook het gewicht van patiënten. Wat preventief kan werken, is je mondspieren trainen met oefeningen – die je vindt op YouTube – waarbij je je tong beweegt, je kin naar voren duwt en strekt. Studies tonen aan dat het een wezenlijk effect oplevert, omdat het helpt met de spanning van het weefsel.”
“Volstaat dat niet, dan kunnen we overgaan op andere behandelingen. Zoals een neusoperatie om de ademhaling daar vlotter te laten verlopen. Ook het wegnemen van de amandelen kan een oplossing zijn. Er bestaat ook iets als stimulatie van de tong: dat werkt als een soort pacemaker op die spier. Maar om over te gaan tot zulke maatregelen, moeten de klachten al vrij ernstig zijn.”
“Nog een ingrijpende oplossing is het dragen van een mondbitje. Daarmee zet je de onderste tandenrij ’s nachts voor de bovenste tandenrij. Ook dat kan het snurken danig verbeteren. Deze oplossing wordt pas terugbetaald als je ’s nachts meer dan 15 apneus per uur hebt. En ook de typische maskers kunnen in sommige gevallen levensreddend zijn. Want zo’n apneu is een enorm stressmoment: je hart en bloedvaten krijgen er een enorme opdonder van. Het heeft gevolgen voor je algemene gezondheid. Zo’n masker is vaak een oplossing om van die klachten af te komen.”
Professor Sofie Claeys schreef in 2025 het boek ‘Je hoeft niet jong te zijn om gezond te zijn’, uitgegeven bij Lannoo. Voor opmerkingen en vragen kan je terecht op Instagram: @sofie.health.be.
Dan moet je écht naar de dokter
“De rode vlaggen waarop wij tijdens een consultatie erg letten zijn: zeer luid snurken of wakker schrikken en naar adem happen. Vaak gaat het ook over apneus waar je zelf niet bewust van bent, maar die je partner wel opmerkt. Ook wie, zeker als jonge persoon, overdag veel slaapt, kan beter eens naar de dokter gaan. Licht snurken kan weleens gebeuren, maar bij apneu zijn er ernstige gezondheidsrisico’s.”
