Tag: slaap

Licht slapen: hoe komt dat?

Sommige mensen worden van ieder geluidje wakker terwijl er bij anderen bij wijze van spreken een kanon kan afgaan zonder wakker te worden. Hoe kan het dat de één door alles heen slaapt en de ander van het kleinste geluid wakker wordt?

Hersengolven
Volgens onderzoek van de Harvard Medical School in Boston speelt de thalamus, een belangrijke hersenkern, een grote rol bij het uitsluiten van geluid tijdens de slaap. Bij mensen die zonder problemen doorslapen bij geluiden blijken er meer hersengolven te zijn. Hoe meer hersengolven geproduceerd worden, hoe minder kans er is dat mensen wakker worden van geluiden. Prikkels worden dan namelijk effectief geblokkeerd. Geluid bereikt de persoon dan niet actief, waardoor zij niet in hun slaap gestoord worden. Bij mensen met minder hersenactiviteit komen geluiden minder gefilterd binnen waardoor zij sneller wakker worden van een geluid.

Witte ruis
Met behulp van bepaalde technieken of apparatuur zou de thalamus volgens wetenschappers wellicht extra kunnen worden geprikkeld, zodat er iets aan dit soort slaapstoornissen kan worden gedaan. Zo ver is het nu nog niet maar het biedt hoop voor de toekomst.
Ondanks dat er nog geen definitieve oplossing is voor lichte slapers zijn er allerlei dingen die je zelf kan doen om geluiden te weren. Zo kun je oordopjes gebruiken om geluiden verminderen. Ook het gebruik van ‘witte ruis’ kan effectief zijn. Het monotone geluid van een ventilator, airco of radio helpt hersenen om hoge tonen of andere onaangename geluiden te negeren.

Het belang van slapen en bewegen

Bewegen geeft energie. Zowel letterlijk als figuurlijk. Bewegen geeft een fit en energiek gevoel en is goed voor je spieren botten, hart en bloedvaten. Veel mensen voelen zich na het sporten beter omdat tijdens het bewegen de stof endorfine in de hersenen wordt aangemaakt. Dit zorgt ervoor dat je je beter gaat voelen. Je voelt je meer ontspannen en tevreden.

Slaap en beweging

Slaap en beweging zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Beweging heeft grote invloed op iemands slaappatroon en de algehele gezondheid. Iemand fysieke prestaties worden voor een groot gedeelte beïnvloed door iemands slaappatroon. Slaapproblemen kunnen er voor zorgen dat iemand niet meer goed in staat is om te bewegen en fit en gezond te blijven. Voldoende slaap en beweging zijn dan ook essentieel voor de gezondheid.

Onderzoek naar slaap en beweging

Beweging heeft onder andere invloed op slapeloosheid, slaapkwaliteit en de slaapduur. Onderzoek van de National Sleep Foundation blijkt dat mensen aanzienlijk beter slapen en zich overdag alerter voelen als ze minstens 2,5 uur per week in beweging zijn. Deze hoeveelheid bewering zorgde voor een verbetering van de slaapkwaliteit van 65%. Onvoldoende beweging kan juist zorgen voor een mindere slaapkwaliteit. Dit kan gevolgen hebben voor iemands conditie en gewicht. Mensen met overgewicht blijken een slechtere slaapkwaliteit te hebben dan mensen met een normaal lichaamsgewicht.

Onvoldoende slaap

Iemand die een periode slecht slaapt loopt een grotere kans op een verstoorde stofwisseling, vermoeidheid, concentratieproblemen en stemmingswisselingen. Een goede nachtrust is essentieel voor je hersenen. Onvoldoende slaap kan de sportprestaties van een atleet dan ook negatief beïnvloeden.
Vooral de balans tussen slaap en beweging is belangrijk. Het één moet niet ten koste gaan van het ander. Een ritme aanhouden komt deze balans ten goede: iedere dag rond hetzelfde tijdstip opstaan en naar bed gaan draagt bij aan een goede nachtrust.

80% van de Belgen ervaren de laatste maanden stress en slaapproblemen


Bijna 80% van de Belgen heeft de voorbije maanden last gehad van stress, angst en slaapproblemen. Dit blijkt uit onderzoek van een meditatie-app. Opvallend is dat Franstalige Belgen er het vaakst mee te kampen hebben. Ongeveer 35% zegt vaak tot altijd slaapproblemen te ervaren, tegenover 25% van de Vlamingen. Ook tussen vrouwen en mannen is er een opmerkelijk verschil: 34% van de vrouwen heeft vaak moeite om de slaap te vatten, bij mannen is dit 24%.

Meditatie

Meditatie is een techniek waarmee onze geest tot rust kan komen. Het is dan ook een goed hulpmiddel tegen stress en slaapproblemen. Hoewel de helft van de respondenten in de voordelen van meditatie of mindfulness gelooft, geeft slechts 10% van de mensen die stress ervaren aan wel eens te mediteren. Belgen mediteren vooral om zich te ontspannen, om beter om te gaan met stress, de ademhaling te verbeteren en beter te slapen. Ongeveer één Belg op tien is sinds de lockdown meer gaan mediteren.

Coronapandemie

Volgens de onderzoekers is er in heel Europa een duidelijke stijging in stress- en slaapproblemen te zien. In vergelijking met andere Europese landen (gemiddeld 56%) is dit in België wel een stuk hoger. Het is mogelijk dat de cijfers door aanhoudende maatregelen van deze tweede lockdown nog verder zullen oplopen. Dat bijna 1 op 3 Belgen (30%), en ook 20% van de Nederlanders, chronische stress- en slaapproblemen ervaren heeft ook een effect op de volksgezondheid op de lange termijn. Mensen die kort en slecht slapen hebben namelijk een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Hogere kans op hart- en vaatziekten bij slechte slaap


Mensen die kort en slecht slapen hebben een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Dat ontdekten Nederlandse onderzoekers van het RIVM en de Universiteit van Wageningen. Bij twintigduizend personen werd de slaapduur en de kwaliteit van hun slaap in verband gebracht met het optreden van hart- en vaatziekten.

Het onderzoeksteam stelde vast dat mensen die korter dan zes uur slapen gemiddeld 15% meer kans hebben op hart- en vaatziekten dan mensen die zeven uur slapen. Korte slapers die ook nog eens slecht slapen hebben dubbel pech. In het onderzoek blijkt die groep een 65% hoger risico op hart- en vaatziekten te hebben in vergelijking met mensen die zeven uur goed slapen. Korte slapers die fris en uitgerust uit bed stappen hebben een gelijk risico op hart- en vaatziekten als mensen die zeven uur goed slapen. De onderzoekers denken dat de korte slapers die uitgerust opstaan een hoge slaapkwaliteit hebben.

Onregelmatig slapen

Uit een studie van Harvard blijkt dat de kans op hart- en vaatziekten fors toeneemt met een onregelmatig slaapritme. Als je de ene dag anderhalf uur vroeger of later gaat slapen dan de andere dag wordt er gesproken van een onregelmatig slaapritme. Bij een normaal ritme is er maximaal een half uur verschil in bedtijd. Een van de onderzoekers geeft aan dat mensen vaak een druk en stressvol bestaan hebben en hierdoor doordeweeks onvoldoende slaap krijgen. In het weekend proberen ze die slaap in te halen en dat is volgens hem geen gezond levenspatroon.

Leefstijl

Een gezonde leefstijl in combinatie met een goede slaap verlagen de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk. Gezonde voeding, niet roken, niet te veel alcohol drinken en voldoende bewegen verlagen het risico met 57 procent. Een gezonde leefstijl gecombineerd met goed slapen verlaagt het risico tot wel 65 procent en het overlijdensrisico aan hart- en vaataandoeningen ligt dan zelfs 83 procent lager.

Apart slapen door snurken

Apart slapen door snurken. Snurken wordt vaak weggelachen maar vormt voor veel koppels een serieus probleem. Koppels geven niet snel toe dat ze door een snurkprobleem apart slapen. Helaas komt dit wel vaak voor.

Een snurkende partner wordt door veel mensen als storend ervaren. Hoe erg dit is verschilt per persoon, de één zal een licht snurkende partner al vervelend vinden terwijl het voor de ander pas een probleem wordt als de partner zeer zwaar snurkt. Aangezien een snurker geluiden kan produceren tot wel 70 decibel is de kans groot dat een partner hier last van heeft.

Snurken kan zorgen voor concentratiestoornissen, hoofdpijn en vermoeidheid. Maar vaak is het de partner die het meeste last van het geluid heeft en naar een andere kamer verhuist zodra er gesnurkt wordt. Uit onderzoek blijkt ook dat een snurkende partner slecht voor de gezondheid is

Steeds meer getrouwde en samenwonende koppels kiezen ervoor om apart te slapen. Uit een studie van de universiteit van Toronto blijkt dat tussen de 30 en 40 procent van de koppels apart slaapt. In België wordt samen slapen maatschappelijk meer geaccepteerd en als aangenaam en romantischer gezien.

Als Snurkcentrum zien wij dagelijks veel koppels langskomen. Een van de eerste redenen die wordt aangegeven om het snurken op te lossen is het niet meer samen slapen en de daaropvolgende verminderde romantiek. Vrouwen hebben hier meer moeite mee dan mannen.

Waarom droom je?

Wat dromen mensen? Waarom hebben we soms de meest vreemde, enge of fijne dromen?

Wanneer droom je?
Tijdens de slaap doorloop je een aantal malen een slaapcyclus. Deze slaapcyclus duurt ongeveer 90 tot 120 minuten en bestaat uit 4 fasen: sluimerslaap, lichte slaap, diepe slaap en REM-slaap. Tijdens deze laatste fase, de REM-slaap, zijn er snelle oogbewegingen (Rapid Eye Movement) en is er sprake van grote hersenactiviteit. De REM-slaap wordt ook wel de droomslaap genoemd. Men denkt dat tijdens deze fase informatie wordt verwerkt en bepaalde zaken worden opgeslagen in ons langetermijngeheugen. Er zou tijdens deze fase sprake zijn van emotioneel herstel, waarbij ervaringen die iemand tijdens de dag heeft opgedaan worden verwerkt.

Waarom droom je?
Waarom we nu precies dromen is niet echt duidelijk. Sommige wetenschappers zeggen dat dromen een psychische functie hebben andere onderzoekers zeggen dat dromen nodig zijn voor de lichamelijke gezondheid.
Vaak wordt er gezegd dat dromen er voor zorgen dat alle prikkels verwerkt worden tijdens een droom. Want vaak gaan dromen over dingen die je die dag hebt meegemaakt. Je brein zou al deze gebeurtenissen opnieuw kunnen afspelen om te bepalen welke belangrijk zijn om te onthouden en welke je beter kunt vergeten.

Nachtmerries
Nachtmerries zijn angstige dromen waar je met erg negatieve emoties meestal uit wakker schrikt. Het blijkt dat nachtmerries kunnen samenhangen met stress. Als je overdag meer gespannen bent wordt een alarmnetwerk in je brein geactiveerd om je hieraan te herinneren. Tijdens je slaap worden de emoties die verbonden zijn met negatieve levenservaringen verwerkt. De kans is groot dat die herinneringen tijdens je slaap naar voren komen en gekoppeld worden aan angstige beelden.

Dromen onthouden
Er wordt veel onderzoek gedaan naar het onthouden van dromen. Waarom kan je de ene droom wel onthouden en de andere niet? Daar is op dit moment nog geen wetenschappelijke verklaring voor. Wel onthoud je dromen beter als je ze direct opschrijft zodra je wakker wordt. Hoe langer je wacht, hoe kleiner de kans is dat je de droom nog kan herinneren.

Let op met melatonine

Steeds meer mensen hebben last van slaapproblemen en nemen een tabletje met melatonine als ze niet goed kunnen slapen. Veel mensen gaan er van uit dat het gebruik van melatonine veilig is omdat melatonine een lichaamseigen hormoon is. Ook is melatonine zonder doktersrecept te verkrijgen in de drogist. Maar is het gebruik van melatonine wel zo onschuldig?

Wat is melatonine?

Melatonine is een lichaamseigen hormoon dat voor het slaap-waakritme in ons lichaam zorgt. Zodra het donker begint te worden maakt de pijnappelklier, een kleine klier aan de achterkant van de hersenen, melatonine aan en geeft dit af in het bloed. Het lichaam krijgt dan een seintje dat het tijd is om te gaan slapen. Tegen de ochtend neemt de aanmaak van melatonine weer af en wordt je vanzelf wakker.
Melatonine wordt vooral voorgeschreven bij slaapproblemen die veroorzaakt worden door een verstoring van de biologische klok. Denk bijvoorbeeld aan mensen met een jetlag, mensen die in wisselende diensten werken of ouderen waarbij de biologische klok minder goed werkt. Als deze mensen melatonine op het juiste tijdstip innemen verbetert dit de kwaliteit van de slaap.

Timing van melatonine

Bij verkeerd gebruik kan melatonine juist slaapproblemen, vermoeidheid en hoofdpijn veroorzaken. Timing is daarbij erg belangrijk. Melatonine beïnvloedt namelijk het bioritme. Als je de melatonine te vroeg of te laat inneemt wordt het slaap-waakritme verstoord.
Voor sommige mensen verdwijnt het effect na verloop van tijd, waardoor ze de dosis weer verhogen. Zo blijft er constant een hoog niveau van melatonine aanwezig. Zo raakt je biologische klok in de war. Dit kan er voor zorgen dat mensen last krijgen van hoofdpijn of niet kunnen doorslapen.

Biologisch ritme

Melatonine is dus niet zomaar een slaappil. De juiste timing is afhankelijk van je interne ritme en het type slaapstoornis waarvoor het gegeven wordt. Overleg met je arts om het juiste tijdstip te bepalen.
Tip: je eigen melatonineproductie wordt sterk beïnvloed door de blootstelling aan licht. Als het donker wordt maak je automatisch meer melatonine aan. Als je ’s avonds nog lang in fel (kunst)licht zit wordt de melatonine-afgifte onderdrukt. Daarom wordt aangeraden om ’s avonds zo min mogelijk gebruik te maken van je telefoon of laptop. Het felle blauwe licht van het beeldscherm heeft namelijk invloed op je biologisch ritme en zorgt er voor dat er geen slaaphormonen worden aangemaakt.

Om een goed beeld te krijgen van je slaap kun je het beste een officiële slaaptest doen. Er is een eenvoudige test die ook thuis uitgevoerd kan worden.

Neem contact op met onze experts om te bekijken of een slaaptest bij u noodzakelijk is.

Thuis een slaaponderzoek doen

Een slaaponderzoek in het ziekenhuis is voor veel mensen onprettig. Het slapen op een onbekende plek zorgt vaak voor een slechte nachtrust. Om vast te stellen of iemand aan slaapapneu lijdt is een slaaponderzoek toch noodzakelijk. Sinds kort is het mogelijk om thuis een slaaponderzoek te doen om te kijken of u aan slaapapneu lijdt.

Slaaponderzoek met de WatchPAT

De WatchPAT is een klein apparaat waarmee u thuis uw slaap kunt testen. De WatchPAT bestaat uit een sensor, vingersonde en een armband. Via een kleine kabelt zijn de onderdelen met elkaar verbonden. Voordat u gaat slapen plakt u de sensor op uw borst, doet u de vingersonde om uw vinger en de armband om uw pols. Tijdens de nacht zal de WatchPAT alle informatie opslaan in het systeem. In de kliniek kan het apparaat door een medewerker uitgelezen worden en ontvangt u een rapport met de uitslagen en een indicatie of er sprake is van apneu. Met dit rapport kunt u eventueel naar uw huisarts of NKO voor verder onderzoek. De slaaptest met de WatchPAT is ook geschikt als second opinion. Lees hier een wetenschappelijke artikel over de WatchPAT.

Wat wordt er gemeten?

De WatchPAT meet de volgende onderdelen:

  • De totale tijd dat u het apparaat aan heeft gehad
  • Totale slaaptijd
  • AHI apneu/hypopneu index, het gemiddelde aantal apneus (ademstops langer dan 10 seconden) of hypopneus (gedeeltelijke obstructie van de ademhaling) per uur
  • RDI ademhalingsstoornisindex
  • ODI zuurstofverzadigingsindex, het aantal keren dat de zuurstof in uw bloed daalde met 4% of meer per uur
  • Slaapstadia: hoe lang u zich in elk slaapstadium bevindt (wakker/licht/diep)
  • REM-slaapstadium, het percentage van uw slaap dat u zich in het REM-slaapstadium bevindt
  • Hartslag
  • Positie van het lichaam: wanneer u op uw rug, buik of zij geslapen heeft
  • Intensiteit van snurken (dB)

Na een nacht slapen met de WatchPAT ontvangt u een volledig rapport met de uitslagen. In dit rapport wordt ook de betekenis van de uitslagen aan u uitgelegd. Download hier een voorbeeld van een rapport van de WatchPAT.

Slaaptest aanvragen

Maak een afspraak bij een van onze klinieken om dit thuis slaaponderzoek aan te vragen. Tijdens de kosteloze eerste consultatie wordt bepaald of de slaaptest noodzakelijk is.

Wilt u eerst meer inzicht krijgen in hoe groot uw snurkprobleem is? Doe de gratis online apneu-test en krijg een eerste indicatie of sprake is van enkel snurken of eventueel slaapapneu.